Parashqevi

Simaku

Këngëtare · Kantautore · Kavajë, 1966

Parashqevi Simaku
9×
Pjesëmarrje në Festivalin e Këngës
2×
Fituese e Çmimit të Parë
16
Vjeç: Çmimi Naim Frashëri
75+
Këngë të dokumentuara

Historia

Gjatë dekadës së fundit të periudhës socialiste, Parashqevi Simaku ishte ikona e padiskutueshme e skenës shqiptare - një talent i rrallë që në moshën nëntë vjeç doli në televizionin kombëtar dhe në të njëzetat zotëronte festivalet shtetërore. Më 1992, në kulmin e suksesit, Parashqevia u largua drejt Shteteve të Bashkuara, duke nisur një udhëtim artistik mes studiove të Hollywood-it, kabareve të Nju Jorkut dhe përpjekjes për ta çuar këngën tradicionale në skenat botërore.

E rritur në Kavajë, Parashqevia mësoi këngët popullore nga gjyshi dhe prindërit përpara se të ngjitej në skenë me trupën e teatrit të qytetit në moshën pesë vjeç. Në moshën nëntë vjeç u shfaq për herë të parë në Televizionin Shqiptar. Në pesëmbëdhjetë, ndërsa studionte për arte dramatike në Institutin e Lartë të Arteve në Tiranë, u bë këngëtare e trupës profesioniste në Teatrin Aleksandër Mojsiu në Durrës. Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç mori Çmimin Naim Frashëri, duke u bërë artistja më e re në historinë e vendit që vlerësohej me këtë nderim të lartë shtetëror.

Gjatë viteve '80, Parashqevia ishte zëri kryesor i Festivalit të Këngës, ngjarjes më të rëndësishme kulturore të kohës. Ajo mori pjesë në nëntë edicione radhazi, duke fituar dy herë çmimin e parë dhe duke u renditur pesë herë në treshen e fituesve. Paraqitjet e saj televizive hodhën themelet e videoklipit të parë muzikor në Shqipëri, ndërsa regjistrimet e saj u përhapën kudo, duke sjellë ftesa për koncerte nëpër Evropë dhe një mbrëmje të njohur në Tiranë krah këngëtarit italian Al Bano.

Pas ndryshimit të sistemit politik, më 1992 Parashqevia u vendos në Shtetet e Bashkuara. Në skenat e Nju Jorkut, Bostonit, Detroitit dhe Çikagos, ajo e pasuroi repertorin me standarde xhazi dhe kabare amerikane, duke ruajtur me besnikëri thelbin dhe zbukurimet vokale të traditës shqiptare. E frymëzuar nga Billie Holiday dhe nga prurjet e reja të Portishead, Björk dhe Sade, Parashqevia nisi të gërshetojë këngën popullore ballkanike me prodhimin modern perëndimor.

Në Los Angeles, Parashqevia u stërvit me pedagogun vokal Seth Riggs dhe bashkëpunoi me prodhuesit Richard Perry dhe LeMel Humes, me mbështetjen e regjisorit shqiptaro-amerikan Stan Dragoti. Më 1996 publikoi albumin e saj të parë në anglisht, Fly in My Temple, në Moonspin Records - dhjetë këngë të shkruara prej saj dhe të bashkëprodhuara me Bobby Nolfe. Po atë vit erdhi bashkëpunimi elektronik me Steve Snow në albumin Purified të Virgin Records, si dhe pjesëmarrja vokale në filmin Forces of Nature të DreamWorks. Më 1999, pas shtatë vitesh jashtë vendit, Parashqevia u rikthye në Shqipëri me turneun "Këngët e Popullit Tim", duke mbushur stadiumet në Kavajë, Elbasan, Fier e Vlorë dhe duke mbajtur dy koncerte të plota në Teatrin e Operas dhe Baletit në Tiranë.

Një dekadë më vonë, Parashqevia nxori albumin Jehonë nga Iliria (Echoes from Iliria), ku vargjet e poetëve klasikë - Çajupit, Fan Nolit, Fatos Arapit dhe Lasgush Poradecit - u veshën me aranzhime bashkëkohore. I shpërndarë ndërkombëtarisht nga Sony BMG, projekti u shoqërua me një vendim të veçantë: Parashqevia hoqi dorë nga të drejtat tregtare për Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, duke ua dhuruar veprën televizioneve dhe tregut vendas pa asnjë pagesë. "Këto janë këngët e popullit tim," deklaroi ajo për gazetën The Oakland Press. "Pse t'u kërkoj para?"

Lexo biografinë e plotë →
Parashqevi Simaku, portrait

Arkivuar nga simaku.com & muzarecords.com përmes Wayback Machine

Muzika

Këngë popullore · Aranzhuar nga Rexhep Hasimi & Parashqevi Simaku

Dashnoria Këngë popullore
4:32
Kavaja Këngë popullore
4:41
Lejla Këngë popullore
3:05
Manushaqe Këngë popullore
4:18
Qamile Këngë popullore
4:11
Maraku Këngë popullore
2:09
Arbëreshe Këngë popullore
3:01
Oj Zogë Këngë popullore
3:32
Penxhere Këngë popullore
2:49
Fustani Këngë popullore
3:04
Gjeli Këngë popullore
3:09
Pazari Këngë popullore
2:54
Qyqe Këngë popullore
5:28
Trapezi Këngë popullore
3:18
Medley Këngë popullore
7:37
Jehonë nga Iliria · Preview © 2006 Muza Records, LLC
3:32

Pop shqiptar · Festivali i Këngës & kompozime origjinale

20 Vjeç Pop shqiptar
3:04
Sonata Pop shqiptar
3:39
Sonte Pop shqiptar
3:22
Lumturia Pop shqiptar
3:15
Mbrëmja Pop shqiptar
3:01
Muzika Pop shqiptar
2:56
Mos Harro Pop shqiptar
2:52
Natë Gusht Pop shqiptar
2:57
Lemza Pop shqiptar
2:09
Tik Tak Pop shqiptar
2:11
Koha / Lumtur Pop shqiptar
2:10
Jehonë nga Iliria - album cover

Jehonë nga Iliria · 2006

Albumi i plotë · Shpërndarë nga Sony BMG · Dhuruar falas Shqipërisë, Kosovës & Maqedonisë

1. Pak Më Shumë Jehonë nga Iliria · 2006
6:01
2. Se Sa Jehonë nga Iliria · 2006
4:26
3. Haxhirea Jehonë nga Iliria · 2006
4:25
4. Anës Lumenjve Jehonë nga Iliria · Fan Noli
6:11
5. Jug & Veri Jehonë nga Iliria · 2006
4:32
6. Ura Shijakut Jehonë nga Iliria · 2006
4:34
7. Dielli Jehonë nga Iliria · 2006
3:39
8. Pranvera Do Të Vijë Jehonë nga Iliria · 2006
4:01
9. Kur Jam Me Ty Jehonë nga Iliria · 2006
5:05
10. Dashuria Jehonë nga Iliria · 2006
4:50

© 2006 Muza Records, LLC · archive.org

Regjistrime live

Globi Regjistrim live
1:20
Margjela Regjistrim live
1:04
Zambaku i Prizrenit Regjistrim live
1:25
Valsi Regjistrim live
1:18
Gëzimi i Shtëpisë së Re Festivali i Këngës, 1983
2:38
Bashkëmoshatarëve Regjistrim i epokës
3:26
Simaku · Intro simaku.com original
3:55

Regjistrime të humbura · të paarkivuara

Change Your Station

Anglisht · Epoka Fly in My Temple

Shine (Only With You)

Anglisht · Epoka Fly in My Temple

Grass Is Greener

Anglisht · Epoka Fly in My Temple

Love Somebody

Anglisht · Epoka Fly in My Temple

Come To Me

Anglisht · Epoka Fly in My Temple

Burri

Live · Vetëm Real Audio

Këngët e Popullit

Live · Vetëm Real Audio

Zambaku i Prizrenit (full)

Live · Vetëm Real Audio

Regjistruar nga transmetimet origjinale në RealAudio në simaku.com (1999-2006). Nëse dispononi regjistrime në kasetë ose kopje të ruajtura nga këto seanca, lutemi të kontaktoni arkivin.

Video · Archive.org

Këngë Shqiptare

Kapitujt

  1. 0:00Bashkëmoshatarëve
  2. 3:26Buzë Detit
  3. 7:58Ç'Lumturi Na Dha Kjo Jetë
  4. 11:23Ç'do Gjë Bashkë
  5. 14:48E Duam Lumturinë
  6. 18:13Gëzimi i Shtëpisë së Re
Shiko në Internet Archive →
Parashqevi Simaku, portrait, 1997
Parashqevi Simaku · 1997

Kur Parashqevia nënshkroi marrëveshjen ndërkombëtare në Hollywood, vendosi që të drejtat për Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut të mbeteshin jashtë kontratës tregtare.

"Këngët popullore i përkasin popullit tim dhe këto këngë më bënë kjo që jam. Unë, Parashqevi Simaku, u jap të gjitha dyqaneve të muzikës dhe radio-televizioneve të Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut të drejtën t'i shesin, t'i transmetojnë dhe t'i shpërndajnë këto këngë lirisht."

Deklaratë zyrtare për shtyp · 20 shkurt, 2006

"Kjo është një dhuratë nga unë dhe bashkëshorti e prodhuesi im Robert Nolfe, si një përpjekje për të ruajtur muzikën shqiptare."

"Falënderojmë Sony BMG dhe Borders që i dhanë këtij albumi në gjuhën shqipe mundësinë të ndahet me publikun amerikan, krah vlerave më të shquara poetike dhe muzikore."

Karriera

Shqipëria · 1971–1992
1971 Fillimi Ngjitet në skenë në moshën pesë vjeç me trupën e teatrit në Kavajë; shfaqet në televizionin kombëtar në moshën nëntë vjeç.
~1982 Çmim Nderohet me Çmimin Naim Frashëri në moshën 16 vjeç, si artistja më e re në historinë e vendit që merr këtë vlerësim të lartë shtetëror.
1981 Festivali Festivali i 20-të i Këngës · Pjesëmarrja e parë në moshën 15 vjeç, me këngën "Ç'lumturi na dha kjo jetë"
1982 Festivali Festivali i 21-të i Këngës · Vendi i dytë me këngën "Gëzuar shokë", në duet me Lindita Theodhorin
1980s Soliste Soliste pranë Teatrit Aleksandër Mojsiu në Durrës. Xhiron disa nga videoklipet e para muzikore shqiptare. Paraqitje e ftuar në Roskilde Festival, Danimarkë.
1983 Festivali Festivali i 22-të i Këngës · "Gëzimi i shtëpisë së re" & "Gëzuar Vitin e Ri"
1984 Festivali Festivali i 23-të i Këngës · "Ngrohtësi", në duet me Tonin Tërshanën
1985 Festivali Festivali i 24-të i Këngës · Vendi i parë me këngën "Në moshën e rinisë"
1986 Festivali Festivali i 25-të i Këngës · Vendi i tretë me këngën "Një mëngjes"
1986–90 Pranvera Koncerti i Pranverës · Shtatë paraqitje radhazi, përfshirë "Kur lulëzon bliri" (1986), "Bashkëmoshatarëve" (1987) dhe "Dëgjoma këngën" (1990)
1987 Festivali Festivali i 26-të i Këngës · "Koha nuk na pret"
1988 Festivali Festivali i 27-të i Këngës · Vendi i parë me "E duam lumturinë", kompozuar nga Pirro Çako
1989 Festivali Festivali i 28-të i Këngës · Vendi i tretë me "Jetoj"
Shtetet e Bashkuara · 1992–1999
1992 Emigrimi Vendoset në Shtetet e Bashkuara pas ndryshimit të sistemit; këndon xhaz dhe këngë tradicionale në Nju Jork, Boston, Detroit dhe Çikago.
1993 Dokumentar "Kërkon fatin në NY City." Xhirohet në Manhattan nga skenaristi i dokumentarëve të RTSH, Alfred Kanini. Jeton vetëm dhe mbështet familjen në Kavajë, studion në shkollën Berlitz, takon Jim Belushin në Broadway e Stan Dragotin, si dhe këndon në skena si Piazza Bella me Frederik Ndocin.
1995 Mbrëmje Mbrëmje bamirësie për Hollivud (Manhattan). Komuniteti shqiptaro-amerikan në Nju Jork mblidhet në një mbrëmje të posaçme duke mbledhur 80,000 dollarë për të mbështetur trajnimin e saj profesional dhe kalimin drejt studiove të Hollivudit.
1996 Single Regjistron "Noi Siamo Uno" (We Are One) me Steve Snow, pjesë e kompilacionit ambient Purified nga Virgin Records.
1996 Familja Martohet me muzikantin dhe prodhuesin amerikan Robert Nolfe.
1996 Album Fly in My Temple · Albumi i parë në anglisht, 10 këngë të regjistruara mes Hollywood-it dhe Baton Rouge. Bashkëprodhuar me Bobby Nolfe dhe Steve Snow në dy këngë. Nxjerrë nga Moonspin Records. Të gjitha këngët të shkruara nga Parashqevia - Simaku Publishing/BMI.
1996 Festivali E ftuar nderi në Festivalin e 35-të të Këngës, RTSH. Paraqitja e saj e fundit në televizionin shqiptar.
1996 Regjistrim "I Wish" (feat. Parashqevi) publikohet në New Groove On The Resist Curve (Resist Records, Venice, CA). Zëri kryesor në këngën e Rae Dileo-s.
1999 Film Regjistron për kolonën zanore të filmit Forces of Nature (DreamWorks), me sugjerim të Oliver Leiber.
Kthimi & Suksesi Ndërkombëtar · 1999–2006
1999 Turne "Këngët e Popullit Tim" - turne koncertesh nëpër stadiume në Kavajë, Elbasan, Fier e Vlorë, mbyllur me dy mbrëmje në Teatrin e Operas dhe Baletit në Tiranë. Me Mirush Kabashin, Artani Tushën, Motrat Lukaj dhe Grupin polifonik të Lapardhase.
1999 Turne "Mos Ja Prishni Lumturinë!" - turne në Kosovën e sapodalë nga lufta, Zvicër dhe Greqi. Këndon me korin e fëmijëve në Prizren, Gjakovë e Prishtinë.
2004 Familja Udhëtimi në Shqipëri. Kthehet në Shqipëri me bashkëshortin Robert Nolfe për të përcjellë në banesën e fundit të atin, Kito Simakun, në Kavajë.
2005 Familja Lind djali i saj, Luka Amazeus.
2006 Album Jehonë nga Iliria (Echoes from Iliria) · 10 këngë shqipe në Muza Records, me shpërndarje botërore nga Sony BMG. Kopertina paraqet një pikturë origjinale nga Parashqevia.
2006 Shpërndarja Nënshkruan marrëveshjen ndërkombëtare të prodhimit dhe shpërndarjes me Lunaticworks/Reincarnate Music dhe Sony BMG Music Entertainment. Albumi del në tregun amerikan më 21 shkurt, përfshirë iTunes, Tower Records, Virgin Megastore, Amazon dhe Borders. Dhuron disqe master origjinale për arkivat në Shqipëri.
2006 Turne Turne promovues në Borders Books, sponsorizuar nga Sony BMG. Takime me publikun në Manhattan (9 mars, me pjesëmarrjen e Stan Dragotit, Fadil Berishës dhe Tony Dovalinit), Paramus, Boston, Fairfield, Philadelphia dhe Çikago. Stacione dëgjimore në Virgin Megastore në Times Square.
2006 Koncert Koncert i drejtpërdrejtë në CBGB's 313 Gallery (11 korrik). Intervistë dhe transmetim në Zërin e Amerikës.
2006 Koncert "Gëzuar Festën e Flamurit" - Parashqevia & Robert Nolfe live në Bar on A, East Village, NYC. Dita e Flamurit, 28 nëntor.
Përsiatja dhe Rikthimi · 2020–2025
2021 Manifest "Intervistë me Vetveten" (Manhattan). Në një manifest të rrallë publik të shkruar nga rrugët e Manhattan-it, hedh poshtë trillimet mediatike mbi shëndetin dhe martesën, ripohon besimin në Zot, përkushtimin ndaj familjes e artit, dhe falënderon familjet bamirëse të diasporës që e mbështetën në Amerikë.
2025 Skena Sërish në skenë. Rikthehet në skenë në Cipriani, Manhattan, me rastin e 65-vjetorit të fotografit Fadil Berisha (prill 2025), duke kënduar live "Globi rrotullohet" mes duartrokitjeve të gjithë sallës.
2025 Dëshmia Ekskluzive në "Opinion". Rrëfehet pas disa dekadash në një intervistë të plotë televizive për Blendi Fevziun në Opinion në TV Klan (29 maj 2025) në New York, duke zbardhur vitet e studimit shpirtëror dhe jetën në Manhattan, si dhe këndon live a cappella "Po më rreh zemra si valë deti" dhe "E duam lumturinë".

E humbur, e gjetur · 2026

Tridhjetë vjet i papublikuar.
Tani i ruajtur dhe i restauruar.

Më 1996, Parashqevia regjistroi dhjetë këngë origjinale në Hollywood. CD-ja u prodhua në një tirazh të vetëm, por nuk doli kurrë në treg dhe mbeti në heshtje.

Pas gjetjes së një kopjeje origjinale nga arkivi, albumi u restaurua me kujdes dhe tani dëgjohet kudo në Spotify.

"You are part of my music around the world."

Diskografia

Echoes from Iliria - CD cover (original painting by Parashqevi)
Sony BMG Dëgjo në Spotify

Jehonë nga Iliria

2006 · Muza Records / Sony BMG · Në gjuhën shqipe

  1. Pak Më Shumë
  2. Se-sa
  3. Haxhirea
  4. Anës Lumenjve
  5. Jug-Veri
  6. Ura Shijakut
  7. Dielli
  8. Pranvera Do Të Vijë
  9. Kur Jam Me Ty
  10. Dashuria

Kopertina: pikturë origjinale nga Parashqevia
Fotografia: Angus Murray & Ivo · Masterimi: Randy Nicklaus

Moonshine/Virgin

Purified

1996 · Moonshine/Virgin Records · Kompilacion

  1. Noi Siamo Uno (We Are One) - Parashqevi & Steve Snow

Kompilacion ambient. I vetmi single tregtar i Parashqevisë në anglisht.

Libreza origjinale e CD

Skanuar nga kopja e vetme e mbijetuar

CD cover with tribal motif Booklet inner panel with credits and dedication CD back cover in jewel case Lyrics page

"This record is dedicated to Kristen and Zoica Simaku for all their love, devotion, sacrifice and support throughout my years. Mom and Dad, I will never forget how much I love you both."

Nga shënimet e albumit - Fly in My Temple, 1996

"Këtë album me këngë ja dedikoj mësuesit të parë t'muzikës - babait tim."

"I dedicate this album of songs to my first music teacher - my father."
Nga shënimet e albumit - Jehonë nga Iliria, 2006

Filozofia artistike

"Attend Musæus to my sacred song,
and learn what rites to sacrifice belong.
Jove I invoke, the earth and solar light,
The moon's pure splendor, and the stars of the night."

Orpheus - Proem to the Hymns

Vendosur mbi muzikën si një përkushtim - simaku.com, 2006

Dëgjo, o Muzeu, këngën time hyjnore
dhe mëso ritualin e flijimit të shenjtë.
Unë thërras Jupiterin, tokën e dritën e diellit,
Shkëlqimin e pastër t'hënës, dhe yjet e natës.

Përkthimi i saj në shqip

Parashqevia e lidhi shpesh identitetin e saj vokal me antikitetin. Në faqen e saj personale, ajo vendosi figurën e Orfeut - këngëtarit mitik ballkanik, zëri i të cilit lëvizte gurët - si një udhërrëfyes shpirtëror, duke bashkuar mitin e lashtë trak dhe ilir me rrugëtimin e saj artistik në mërgim.

Tempulli Fly in My Temple - zëri si një strehë e shenjtë shpirtërore
Jehona Jehonë nga Iliria - motive të lashta që kapërcejnë brezat
Muza Muza Records - frymëzimi lirik antik si themel i një shtëpie diskografike të pavarur

aesthete

Në profilin e saj të vitit 2006, Parashqevia e përkufizoi qasjen e saj me një fjalë të vetme: estete - dëshmia se kënga popullore meriton të trajtohet me përkushtim të lartë artistik.

Përkufizimi arkivor nga faqja e saj - simaku.com, 2006

Lexo esenë e plotë →

Motive nga tekstet e këngeve

Unë të desha përtej vdekjes
ashtu dashurova unë
edhe prap s'ja fal dot vetes
si s'të desha pak më shumë…

Pak Më Shumë

Ke ura Shijakut mblodha ca qershia
Me ka zon maraku me ka zon dashnia
Amani amani shokë mos më ngani
Se më digjet xhani nga dashurisë tij
Zemra më këndon kur ai m'shikon…

Ura Shijakut · Këngë popullore

O përeneshe e shiut e zjarrit
kno hymne t'amla se m'dogji malli
me lahutë e fyll me çiftelia
…jehonë nga iliria…

Jehonë nga Iliria

Mëmëdhe quhet toka ku më ka rënurë koka
ku kam dashur mem'ë atë ku më njeh dhe gur'i thatë
ku kam pasurë shtëpinë ku kam njojtur përendinë
stergjyshet ku kanë qenë dhe varret q'i kanë venë…

Andon Zako Çajupi · Mëmëdhe

Nga faqja e Kosovës

Kush vërtet si kosovari i mban sytë tek flamuri
Vritet por nuk e merr varri, për liri s'ka vdekje burri
O ju fusha lumej zallë ju që keni bukurinë
Ju malë që s'doni krajlë, vallë e shihnit lirinë?
Ajo detet i kaloi, qiellit shkon duke qeshur
Retë e zeza i kaptoi, me jeshil e mendafsh veshur

Lefter Cipa · Në Kosovën e Lirë

Parashqevia me Bacën nga Prizreni - "Gjatë luftës shtëpia e tij ishte djegur, sot një shtëpi e re"

Nji mall më këputi, bre vëlla
si këputet kërrandja në flakë…

Martin Camaj

A dëshiron voglush të jesh i rritur
Dhe unë dua të jem përsëri e mitur…

Edi Shukriu

"Parashqevi Simaku is a one woman revolution in Albanian pop culture."

Dritare.net

Lexo gjithë shtypin →